Keuzes voor een uitvaart
Wat doet recht aan wie je bent en hoe je hebt geleefd?
Hoe heb je geleefd en wat is belangrijk geweest? Er zijn talrijke momenten en gebeurtenissen die tijdens het leven een belangrijke rol hebben gespeeld. Dit kan helpend zijn bij de oriëntatie op de verschillende aspecten van een uitvaart.
voorafgaand aan een uitvaart
noodzakelijke gegevens
documenten
Er zijn diverse gegevens nodig voor (het voorbereiden en) het verzorgen van een uitvaart. Denk aan een identiteitsbewijs, een codicil, wensendocument en een adresssenbestand.
verzekering
Mogelijk is er een uitvaartverzekering afgesloten (verzekeringspolis). Ook kan het zijn dat er een lidmaatschap is van een uitvaartvereniging.
Tip
Bespreek met kinderen, familie, vrienden of vertrouwelingen waar belangrijke documenten zijn te vinden.
Zorg dat deze gegevens bijgewerkt zijn. Maak de vindplaats aan bevoegden bekend en toegankelijk.
voor de periode na overlijden
laatste verzorging - opbaring en vervoer
begraven | cremeren
De belangrijkste keuze voor een uitvaart is die van begraven of cremeren. Deze keuze is bepalend voor de verdere voorbereiding en het verloop van een uitvaart. Daarnaast zijn er nog een aantal minder bekende opties.
laatste verzorging & kleding
Na het overlijden wordt het lichaam gereed gemaakt voor het opbaren. Dan wordt de laatste zorg gegeven. Het lichaam wordt gewassen en gekleed. Overweeg aan wie dat wordt toevertrouwd en of nabestaanden daarbij aanwezig mogen zijn of meehelpen.
Misschien is er speciale kleding die je graag wilt dragen. Denk aan haarverzorging, make-up, nagellak, eventuele sieraden enz.
kisten, manden & wades
Het is voor de uitvaart vereist om het lichaam volledig te bedekken. Deze omhulling kan in verschillende vormen plaatsvinden. Dat is meestal een traditionele kist. Maar dat mag ook een mand of wade zijn. Er zijn op dit vlak nog veel meer mogelijkheden.
Er zijn vele manieren om een kist, mand of wade persoonlijker te maken of te versieren.
opbaring
Het opbaren van het lichaam is een belangrijk onderdeel in het proces van afscheid nemen. Opbaren kan op een bed maar gebeurt meestal in een kist.
Voor het opbaren moet een locatie worden bepaald. Het opbaren kan op verschillende plaatsen: bijvoorbeeld thuis, in een zorginstelling of een uitvaartcentrum. Wat concreet mogelijk is, hangt af van de specifieke omstandigheden.
vervoer
Afhankelijk van de plaats van overlijden, is voor een aantal momenten vervoer nodig. Dat kan in een traditionele rouwauto, maar er zijn vele andere opties. Mogelijk is er een speciaal vervoermiddel dat heel goed past bij persoonlijke voorkeur en leefstijl.
openbaar | besloten
Een afscheid kan plaatsvinden temidden van een (kleine) kring familie en vrienden. Een andere optie is, een kring van genodigden of een openbare bijeenkomst waar iedereen welkom is. Vele andere mogelijkheden tussen deze uitersten zijn denkbaar.
bekendmaking - locatie - afscheid
locatie
Er zijn verschillende locaties waar een uitvaartplechtigheid kan worden gehouden. Denk aan een kerk, uitvaartcentrum of een aula. Een afscheid in een horecagelegeheid, in een tuin of vanuit het eigen huis komt ook steeds vaker voor.
bekendmaking
Kennisgeving van het overlijden kan op meerdere wijzen plaatsvinden. Dat kan in een advertentie in één of meerdere kranten. Ook is het heel gebruikelijk om persoonlijke rouwkaarten te verzenden.
Een overlijden wordt steeds vaker ook digitaal kenbaar gemaakt. Denk dan eventueel aan een eigen website of het gebruik van één of meer sociale mediakanalen.
condoleance
Soms wordt er voorafgaand aan de uitvaartplechtigheid de mogelijkheid geboden om persoonlijk medeleven te betuigen aan nabestaanden. Bepaal vooraf of anderen jouw lichaam op dat moment nog kunnen zien.
afscheidsbijeenkomst
De uitvaartplechtigheid is een belangrijk onderdeel in het proces van afscheid nemen. De vorm en inhoud daarvan zijn wezenlijk voor de rouwfase.
Dit is het moment dat familie, vrienden, kennissen en genodigden stilstaan bij wie je bent geweest, hoe je hebt geleefd en wat je voor hen hebt betekend.
voor de dag van de uitvaart
uitvaartplechtigheid
woorden van afscheid | herinneren
Wie kennen jou goed en mogen of zullen iets over jou gaan vertellen? Een (levens)partner, kinderen en familieleden, vrienden en bekenden kunnen hierin een rol hebben. De ervaring leert dat het erg moeilijk kan zijn om in een emotionele tijd de juiste woorden te vinden. Het kan behulpzaam zijn voor nabestaanden om aankopingspunten of een rode draad te hebben.
Tip (levensloop)
Maak een document waarin de hoofdlijnen van jouw leven staan vermeld. Dit is behulpzaam voor de invulling en vormgeving van een afscheidsplechtigheid. Zo kan deze bijeenkomst zijn toegespitst op jouw leven. Ook als er geen levenspartner (meer) is of er geen kinderen zijn.
ritueelbegeleider | uitvaartspreker
Er zijn steeds meer mensen die kiezen voor een persoonlijke invulling door een zogenoemde ritueelbegeleider. Dat is een deskundige die kan helpen bij het verzorgen van de vorm en inhoud van de afscheidsceremonie. Wanneer je zelf niet wilt of kunt spreken, kan dit ook worden verzorgd door een uitvaartspreker. Hij of zij kan herinneringen delen, het levensverhaal voordragen en alle onderdelen van de afscheidsplechtigheid verweven tot een zeer persoonlijk, passend en respectvol geheel.
foto's en videobeelden
Tijdens een afscheidsplechtigheid wordt vaak gebruik gemaakt van foto’s en videobeelden die bij leven gemaakt zijn in verschillende situaties. Bepaal eventueel vooraf wat persoonlijke wensen of voorkeuren zijn. Het is mogelijk een (voor)selectie te maken.
teksten en gedichten
Een quote, gedicht of tekstfragment kan een waardevolle manier zijn om gedachten en gevoelens te uiten of troost te brengen. Mogelijk zijn er gedichten of teksten die een belangrijke betekenis hebben of aanspreken. Verzamel bijvoorbeeld waardevolle gedichten.
bloemen
Bloemen spelen een belangrijke rol bij de hoogte- en dieptepunten in het leven. Ze bepalen in hoge mate de sfeer tijdens de afscheidsbijeenkomst. Bloemen en andere natuurlijke elementen zeggen veel over jou als persoon. Ook kunnen ze onderdeel uitmaken van rituelen die steun bieden en troost geven aan familie, vrienden en bekenden. Ze geven bij uitstek een persoonlijke touch.
Bloemen kunnen op verschillende manieren worden gebruikt in aanloop naar en tijdens het afscheid. Denk aan de aankleding in de ruimte, bloemen op de kist, strooien bij het graf of genodigden bloemen laten meenemen.
muziek
Muziek kan spreken waar geen woorden meer zijn. Het kan veel over jou zeggen, maar muziek is een een manier om uiting te geven aan emoties die door nabestaanden en overige aanwezigen worden ervaren.
Muziek is naast dat wat gezegd en voorgedragen wordt meestal een rode draad in een afscheidsplechtigheid. Muziek maakt een bijeenkomst heel persoonlijk.
Tip (muziek)
Kies muziek die iets over jou zegt of veel voor je heeft betekend. Stel een muzieklijst op en maak deze toegankelijk voor nabestaanden.
rituelen
Tijdens leven zijn er soms gebruiken of gewoonten geweest die van grote betekenis zijn. Het kan erg mooi zijn om deze tijdens de uitvaart terug te laten komen in een speciaal (afscheids)ritueel. Denk bijvoorbeeld aan een betekenisvol item (hobby).
catering
Het is mogelijk om na afloop van de uitvaart gelegenheid te geven voor familie en vrienden, andere genodigden om nog samen te zijn. Dit is vaak een waardevolle gelegenheid om herinneringen op te halen en verdriet te delen. Denk aan napraten tijdens een zgn. koffietafel of een mogelijke lunch. Er zijn talloze andere persoonlijke invullingen denkbaar.
(geluids)opnames, fotoreportage of livestream
Herinneren van een dierbare is een onmisbaar onderdeel in de rouwfase. Veel nabestaanden geven aan dat de dag van de uitvaart in een waas wordt beleefd. Het kan behulpzaam zijn om foto’s of een geluids- of video-opname van de uitvaart op een later moment te kunnen kijken.
Ook komt het steeds vaker voor dat een afscheidsdienst via een livestream is te volgen. Bedenk van tevoren of dit passend is.
uitvaartwensen
Uitvaartverzorgers hebben doorgaans een wensenformulier of afscheidswensenboek beschikbaar om gedachten en voorkeuren vast te leggen.
Tegenwoordig bestaat soms ook de mogelijkheid om een digitaal dossier samen te stellen.
